abbasibe.persianblog.ir Website Value
Website Value Calculator «بلای دوگانگی زبان» - آموزش انگلیسی به عنوان زبان دوم

آموزش انگلیسی به عنوان زبان دوم

بانک سوالات دبیرستان و پیش دانشگاهی . مکالمه . مقالات . آپدیت روزانه Nod 32

«بلای دوگانگی زبان»
نویسنده : غلامعلی عباسی - ساعت ۱٢:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۳/۳
 

 

علیزاده طوسی یکی از همکارهای جوان، با کلّی محبّت و احترام، از من پرسید: «به نظر شما بر اثر یک چیزی درست است یا در اثرِ یک چیزی؟» با لحنی شوخ و شیطنت آمیز گفتم: «هیچکدام، رفیق!» و همکار جوان با تعجّب، امّا با لبخند گفت: «پس چی باید بگوییم؟» بعضیها خیلی خوب حرف می زنند، امّا همینکه قلم به دست گرفتند، ذهنشان از کار می افتد گفتم: «همانی که همیشه در موقع حرف زدن می گویید، ولی همینکه قلم به دست گرفتید که بنویسید، یا انگشتهاتان به کار افتاد که تایپ کنید، آن را فراموش می کنید، و از حجرۀ کتابی مغزتان، استاد آیین نگارش، که خودش هم نمی داند کدام یکی و چرا، بر اثر و در اثر را پیشنهاد می کند، که امروز هر دو تقریباً به یک اندازه کاربرد دارد!» وبعد هم برای اینکه طرف خدا نکرده فکر نکند که من همین طور هوایی می گویم «امروز هر دو تقریباً به یک اندازه کاربرد دارد»، هر دو فی المجلس به گوگل فارسی مراجعه کردیم و دیدیم بله، شاهدِ کاربردِ بر اثرِ چیزی بیست و یک میلیون و چهارصد هزار مورد آمده است، و شاهد کاربردِ در اثرِ چیزی بیست میلیون و دویست هزار، که تفاوت آنها، به نسبت میزان کاربرد، ناچیز است. و بعد هم نشستیم و دربارۀ این دوگانگی «گفتن» و «نوشتن» با هم صحبت کردیم، و من به یاد روزگار جوانی افتادم که سر کلاس به نوجوانی که می توانست بدون تته پته و دست انداز، فصیح و روان و شیرین بیان، ساعتها حرف بزند، امّا همینکه قلم به دست می گرفت که انشاء بنویسد، نوک قلمش سحر می شد و روی کاغذ گیر می کرد، گفتم: هر دو فی المجلس به گوگل فارسی مراجعه کردیم و دیدیم بله «ببین فرزند، برای اینکه مطمئنّ بشوی که می دانی چی بگویی، توی خانه یک دستگاه ضبط صوت بگذار بغل دستت، روشنش بکن و بنشین راجع به موضوع، هرچی به ذهنت آمد، با صدای بلند بگو. بعد سر فرصت بنشین نوار را از اوّل گوش کن، و هر چی گفته ای، بیاور روی کاغذ. آنوقت، باز سر فرصت، تکراریهایش را حذف کن و بدون اینکه به توصیۀ استاد آیین نگارش، جای کلمه ها و عبارتهای گفتاری را به قائم مقام نوشتاری آنها بدهی، با دستکاری منطقی سر و ته مطلب را جفت و جور کن، و ببین و مطمئن شو که می توانی بنویسی و همان چیزهایی که به فکرت می آید، عیناً به قلمت هم می آید، و خودت یک پا «ابوالفضل بیهقی» زمان خودت هستی و خبر نداری!» مثلاً، حالا که همکار جوان من می خواهد بداند «بر اثر چیزی» درست است، یا «در اثر چیزی»، بیاییم از نمونه های کاربردِ هر کدام از آنها ده بیست مورد را بگذاریم جلومان و ببینیم در هر مورد، به جای آنها چی به کار می بریم. من حالا از هر مورد یک نمونه می آورم. نمونۀ «بر اثر» از گوگل فارسی: «بر اثر انفجاری که در میدان کتابی، ابتدای خیابان گل نبی رخ داد یک نفر کشته شد.» و نمونۀ «در اثر» : «هر بیست و پنج دقیقه یک ایرانی در اثر تصادف رانندگی می میرد.» و جوجه اردکها براثر مادرشان برفتند تا ... نمی دانم کجا موضوع همین دو تا جمله را، اگر بخواهیم در موقع صحبت با یک دوست، به زبان بیاوریم، چه طوری می گوییم؟ من باشم، مثلاً می گویم: «به علتِ... به سببِ... به واسطۀ ... یک انفجار در میدان کتابی، سر خیابان گل نبی یک نفر کشته شده.» و نمونۀ دوّمی را هم مثلاً این طور می گویم: «در هر بیست و پنج دقیقه یک ایرانی به علتِ تصادف (یا در تصادفِ) رانندگی، می میرد.» والله «اثر» یعنی عقب، پی، دنبال، ردّ پا، و در اثرِ... یا بر اثرِ... یعنی در پیِ...، به دنبالِ... من فقط یک نمونه از کاربرد «بر اثر» را از همان نثر نویس بزرگ فارسی، ابوالفضل بیهقی، می آورم، و شما را به خدا و عقل سلیم می سپرم: « و من براثر استادم برفتم تا خانه ٔ خواجه ٔ بزرگ.»